Maquunsiga iyo isku koobka awoodda siyaasadeed iyo in laga baaqsaday dhismaha hay'adihii dastuurku xusay ayaa keenay in hay'adihii dowladda iyo hantidii shacabku ay noqdaan kuwo uu madaxweynaha xilka hayaa u adeegsado ololihiisa doorashada si uu u soo noqdo. Dadka haatan talada haya ayaa ku tiirsan qaraaba-kiilka madaxweynaha iyo cabburinta codka shacabka. Si looga hortago cid kale in ay xilka hawaysato, waxaa la abuuray dad badan oo ku naaxay sharci darrada iyo boobka awoodda dalka.

Gurmad: Soomaaliya waa in ay ka dhacdo doorasho lagu kalsoonaan karo

 

Hordhac:

 

Dalka Soomaaliya waxaa ku soo fool leh "doorashooyin” baarlamaan iyo madaxtinimo kuwaas oo ay hor yaallaan caqabado waaweyn oo keeni kara in natiijadu noqon weydo mid la wada aqbalo oo xalaal ah. Hay’adihii dowladda oo taag yar, xaaladda ammaanka oo sii xumaanaysa, iyo kala qaybsanaan siyaasadeed ayaa soo shaac baxay xilliga kala guurka; doorashaduna waa suuragal in ay uga sii darto. Sharciyadda dastuuriga ah ee madaxweynaha iyo baarlamaanka ayaa ku eg muddo ay toddobaadyo un naga xigaan oo ah bishan Agoosto iyo Sebteembar 2016 siday u kala horreeyaan ah, iyada oo ay Soomaaliya soo food-saarayaan qalalaase dastuuri ah iyo dowlad la’aan.

 

Waxaa ku jira mugdi aan la inkiri karin xilliga iyo habraaca ay doorashadu u dhacayso; waxaana jira caqabado tiro badan oo sharciga iyo dastuurka ah oo ku hareersan doorashada 2016. Doorashada madaxweynaha ayaa waxaa si gaar ah uga muuqda marooqsi iyo boob awoodeed taas oo danta shakhsiga ka hormarisay danta dalka. Sanadkii tagay, xiriirka xumaaday ee ka dhexeeya laamaha dowladda waxaa caddayn u ahaa in la iska indha tiray awoodda sharci iyo jiritaanka baarlamaanka iyada oo awooddaas si sharci darro ah ay ula wareegtay Madasha Hoggaanka Qaranka iyada oo aan la marin habraac sharci ah lagana talagelin dhinacyada siyaasadda. Maaddaama uusan jirin garsoor dastuuri ah waxaa soo if baxay jahwareer siyaasadeed oo baahsan.

 

Maquunsiga iyo isku koobka awoodda siyaasadeed iyo in laga baaqsaday dhismaha hay’adihii dastuurku xusay ayaa keenay in hay’adihii dowladda iyo hantidii shacabku ay noqdaan kuwo uu madaxweynaha xilka hayaa u adeegsado ololihiisa doorashada si uu u soo noqdo. Dadka haatan talada haya ayaa ku tiirsan qaraaba-kiilka madaxweynaha iyo cabburinta codka shacabka. Si looga hortago cid kale in ay xilka hawaysato, waxaa la abuuray dad badan oo ku naaxay sharci darrada iyo boobka awoodda dalka.

 

Maaddaama ay Soomaaliya caadi  ka noqotay in faragelin iyo cadaadis la isku sameeyo, waxaa waajib ah in xilliga doorashada laga feejignaado magacaabista xilalka dowladda iyo boobka hantida qaranka si olole doorasho loogu galo. Sidaas awgeed, si looga hortago marooqsiga hannaanka doorashada loona baajiyo in dadka xilalka haya ee fashilmay ay helaan muddo kororsi aan sharci iyo caqli midna ku dhisnayn, Gurmad iyo murashaxa madaxweynaha Soomaaliya Dr. Cabdinaasir Maxamed waxay soo jeedinayaan talooyinkan ku saabsan doorashada 2016:

1.     Jadwalka Doorashada: Jadwal doorasho oo faahfaahsan waqti cadna leh waa in si degdeg ah loogu soo bandhigo shacabka Soomaaliyeed. Haatan ma jiro waqti la isku hubo oo la qabanayo doorashada baarlamaanka iyo madaxtinimada. Waa in la helo go’aan la isku waafaqsan yahay oo qorshihiisa wata si looga baaqsado in kuwa xilka haya iyaga oo dano gurracan leh ay musuqmaasuqaan doorashada ama sida ay wararka qaar sheegayaan raadiyaan in ay si sharci darro ah dib ugu dhigaan xilliga doorashada.

2.     Hantida Dowladda: Hay’adaha dowladdu aanay qayb ku yeelan ololaha doorashada ee murashax gaar ah oo aanay cidna si gaar ah uga oggolaan in ay adeegsato hantida dadweynaha si ka duwan sida tartamayaasha kale loo oggol yahay. Sidoo kale, waa in aan qof murashax ah, siiba madaxweynaha xilka sii haya, loo oggolaan u adeegsiga hantida dowladda arrimaha doorashada si ka duwan sida loo oggol yahay tartamayaasha kale.

3.     Beesha Caalamka iyo AMISOM: Beesha caalamka iyo AMISOM waa in ay qaadaan tallaabo walba oo lagu abuurayo jawi ay u siman yihiin murashaxiinta iyo ururrada siyaasadda. Sidoo kale, waa in dedaal dheeri ah la geliyo xaqiijinta in aan lacag iyo hanti shisheeye iyo musuqmaasuq loo adeegsan doorashada si loogu daneeyo qof gaar ah.

4.     Korjoogto: Korjoogto doorasho oo caalami ah waa in ay joogaan dhammaan goobaha codbixinta si loo xaqiijiyo hufnaanta doorashada isla markaasna la diyaariyo hannaan lagu joojinayo kala iibsiga codka, cagajugleynta, horjoogsiga, iyo musuqmaasuqa doorashada nooc walba oo uu ahaado.

Gurmad iyo murashaxa madaxtinimo Dr. Cabdinaasir Maxamed waxay adkaynayaan in nidaamka doorashada uu ku tiirsanyahay jawiga doorashada lagu qabanayo iyo hay’adaha doorashada ee hannaanka dhowraya. Sidaas awgeed, waqti olole oo caddaalad ah, hab dhaqanka maalmaha doorashada, iyo tirinta iyo hubinta codbixinta ayaa laf dhabar u ah xalaalnimada doorashada soo socota. Gabagabadii, Gurmad waxay adkaynayaan in si loo kasbado kalsoonida shacabka Soomaaliyeed loo baahan yahay in doorashada 2016 loo qabto hab farsamo sare leh, caddaalad lagu maamulo, iyada oo ay la soconayaan oo kormeerayaan korjoogto dhexdhexaad ah.

 

Wixii faahfaahin ah fadlan kala xiriir Gurmad: [email protected] ama booqo: www.gurmadforsomalia.com.